DOLAR 17,9331 -0.03%
EURO 18,4099 -0.71%
ALTIN 1.038,510,60
BITCOIN 4396011,51%
İstanbul
27°

AÇIK

04:25

İMSAK'A KALAN SÜRE


Elektronik para ihracına ait yönetmelik yürürlüğe girdi
  • HaberAbi
  • Ekonomi
  • Elektronik para ihracına ait yönetmelik yürürlüğe girdi

Elektronik para ihracına ait yönetmelik yürürlüğe girdi

ABONE OL
1 Aralık 2021 13:42
Elektronik para ihracına ait yönetmelik yürürlüğe girdi
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’i, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Toplam 6 kısımdan oluşan yönetmelikle, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve faaliyetleri ile ödeme hizmeti sağlayıcıları, ödeme hizmetlerinin sunulması ve elektronik para ihracına ait yöntem ve temellerin düzenlenmesi amaçlanıyor.

İlgili mevzuatta yapılan Kanun değişikliği sonrasında oluşturulan yönetmelikte, ödeme hizmetleri ve elektronik para ihracı faaliyetlerinin aktif ve kesintisiz bir formda sürdürülebilmesi, ödemeler alanının gelişiminin desteklenmesi ve bu kuruluşların kurumsal yapılarının sağlamlaştırılması tarafında düzenlemeler yapıldı.

Düzenlemeler doğrultusunda, faaliyet müsaadesi başvurusu yapan şirketin unvanının ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu olduğunu gösterir ibareleri içermesi mecburî olacak. Faaliyet müsaadesi müracaatında bulunan şirketin ödenmiş sermayesinin, fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri sunması için en az 1 milyon lira, öteki ödeme hizmetlerini gerçekleştirmesi için en az 2 milyon lira, elektronik para ihraç etmek için ise en az 5 milyon lira olması gerekecek.

Yönetmeliğin müsaadeye tabi süreçler kısmında faaliyet müsaadesi müracaatına ait kararlar belirlenirken, bu kapsamda daha evvel tek etaptan oluşan müracaat süreci istihbari inceleme kademesi ve kesin onay evresi olmak üzere iki kademeye ayrıldı. Böylece gerçek manada ödeme yahut elektronik para kuruluşu olarak faaliyet göstermeyi planlayan şirketler için birinci kademede temel maliyet yükü getirebilecek konuların yalnızca kağıt üzerinde belgelendirilmesi, daha sonraki kademede bu konuların uygulamaya geçirilip geçirilmediğinin denetim edilmesi yükümlülüğü getirildi.

Hisse edinim ve evrelerinin bankanın müsaadesine tabi tutulduğu yönetmelik ile kelam konusu sürecin ayrıntıları da belirlendi.

Öte yandan kuruluşun faaliyetleri sırasında sunduğu hizmetlerin kesintisiz, inançlı, aktif ve verimli bir formda sürdürülmesini sağlamak maksadıyla gerekli işçi ve teknik donanıma sahip olması, bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıyı kurması, temsilci seçimine ihtimam göstermesi üzere konular karar altına alındı.

Elektronik paranın ihracına ait ayrıntılar belirlendi

Elektronik paranın ihracına ait ayrıntıların belirlendiği Yönetmelik ile kuruluşların aldığı fon fiyatı kadar elektronik parayı gecikmeksizin ihraç etmesi zarurî kılındı. Böylelikle elektronik para karşılığında alınan fon için faiz işletilemeyecek, müşteriye elektronik paranın tutulduğu mühlete ve fiyata bağlı rastgele bir menfaat sağlanamayacak.

Yalnızca birebir bir prestiji para karşılığı olarak çıkarılan ve sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan gayri maddi varlıklar; ihraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığı ihraç edilmesi, elektronik olarak saklanması, kanunda tanımlanan ödeme süreçlerini gerçekleştirmek için kullanılması ve ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek ve hukukî bireyler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilmesi durumunda elektronik para olarak kabul edilecek.
Hasebiyle bitcoin ve gibisi kripto varlıklar ile prestiji para dışındaki varlıklara dayalı çıkartılan kripto varlıklar düzenleme kapsamı dışında tutuldu.

Temsilci seçiminde denetleme artırıldı

Kuruluşların, ödeme hizmetlerini elektronik yahut fiziki kanallar üzerinden temsilci aracılığıyla yürütebilmesi için gerekli şartlar da belirlenirken, kuruluşların temsilcileri seçme ve bunları denetleme süreçleriyle ilgili kapsamlı düzenlemeler yapıldı.

Bu doğrultuda, kelam konusu temsilcinin süreç yapabilmesi için gerekli bilgi ve dokümanları temin etmesi, ödeme hizmetlerinin problemsiz ve mevzuata uygun biçimde sunulması konusunda risk oluşturmadığına kanaat getirilmesi gerekecek. Kuruluş ayrıyeten, Birlik tarafından oluşturulan listeye kaydedilmemiş temsilcisi aracılığıyla ödeme hizmeti sunamayacak ve bu liste Birliğin internet sitesinde kamuoyunun erişimine açık formda yayımlanacak.

Öte yandan işlenmiş değerli maden ve değerli taş alım satımında bulunan kuyumcu, sarraf ve mücevheratçı üzere isimlerle faaliyet gösteren bireyler temsilci seçilemeyecek. TCMB, faaliyet alanı bazında temsilci olamayacak öbür gerçek yahut hukuksal bireyleri belirlemeye yetkili olacak.

Yönetmelik ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarınca yapılamayacak faaliyetler de ayrıntılandırılarak kredi kullandırma yasağı getirildi. Kuruluşların döviz alım satım süreçlerine de birtakım sınırlamalar koyuldu.

Buna nazaran, kelam konusu kuruluşlar kredi veremeyecek ve kredi verdiği izlenimini yaratacak halde reklam ve pazarlama faaliyetlerinde bulunamayacak. Ödenmesine aracılık edilen meblağları da taksitlendiremeyecek. Kuruluş, sürecin her iki tarafının da Türkiye’de yerleşik olduğu ve Türkiye’de bulunan ödeme hizmeti sağlayıcılarının kullandığı ödeme süreçleriyle ilgili döviz alım satımı yapamayacak. Kelam konusu ödeme süreçleriyle ilgili döviz alım satımı, yalnızca sürecin taraflarından birinin yurt dışında bulunması koşuluyla gerçekleştirilebilecek.

Kuruluş temsilcileri de yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyetinde bulunamayacak, çalışma yerlerinde döviz kurlarını gösteren pano, doküman, aygıt bulunduramayacak. Ayrıyeten, temsilciler döviz alım satımı yapıldığı izlenimini uyandıracak hiçbir söz, tabir ve işaret de kullanamayacak.

Yurt dışında yerleşik kuruluşlarla iş birliği

Yönetmelik ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının yurt dışındaki hukuksal bireylerle maksat yahut faaliyetleri doğrultusunda iş birliği yapabilmesi kaideye bağlandı.

Bu doğrultuda kelam konusu iş birliği; kuruluşun kanun kapsamına giren ödeme hizmetlerini yurt içinde yerleşik müşterilerine yurt dışında yerleşik hukukî şahısla birlikte sunması biçiminde olabilecek. Bu süreç; yalnızca gönderen yahut alıcıdan en az birisinin yurt dışında bulunduğu ödeme hizmetleriyle sonlu olacak halde yapılabilecek.

İş birliği yapılan yurt dışında yerleşik hükmî kişi, müşteriye karşı tek başına hizmetin görünen yüzü olamayacak, her türlü doküman, ilan ve reklamlarında yahut kamuoyuna yaptığı açıklamalarda kendi marka ve logolarını yurt içinde faaliyet müsaadesi aldığı izlenimini yaratacak formda kullanamayacak. Ayrıyeten, yurt içinde yerleşik müşterileri hedefleyecek biçimde internet sitesi de kuramayacak.

Kuruluşun yurt dışındaki hukuksal bireylerle iş birliği yapabilmesi TCMB’nin müsaadesine tabi tutulurken, banka kuruluşun yapılmış iş birliklerinin sonlandırmasını yahut sonlandırmasını istemeye yetkili kılındı. Bu unsur uyarınca TCMB, yurt dışında yerleşik hükmî bireylerle iş birliği yapması durumunda, kuruluşa ek özkaynak ve teminat bulundurma yükümlülüğü getirebilecek.

Kurulacak iş birliği sonucunda gerçekleştirilecek ödeme süreçlerine ait doküman ve kayıtların kuruluş tarafından yurt içinde saklanması da mecburî olacak. Öte yandan süreçlerin yurt içindeki ödeme yahut elektronik para kuruluşunun üzerinden geçmesi ve tüm süreçlere ait iz kayıtlarının yurt içinde bulunan kuruluş nezdinde bulunması halinde bu mecburilik aranmayacak.

Özkaynak

Yönetmelik ile taban özkaynak yükümlülüğü ve teminat düzeneği gözden geçirilerek ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finansal açıdan sağlam bir yapıda olmalarını sağlayacak kurallar da getirildi.

Bu kapsamda özkaynağın fatura ödeme kuruluşları için 3 milyon liradan, başka ödeme kuruluşları için 5 milyon liradan ve elektronik para kuruluşları için 13 milyon liradan az olmaması karara bağlandı. Kelam konusu meblağlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişimler göz önünde bulundurularak TCMB tarafından her yıl ocak ayında tekrar pahalandırılacak.

Başka taraftan, fatura ödeme kuruluşları için 2 milyon lira, öteki ödeme kuruluşları için 3 milyon lira ve elektronik para kuruluşları için 5 milyon lira teminat kuralı getirilirken, bu ölçülerin müşteri ve temsilci sayısına bağlı olarak artırılabilmesinin önü açıldı.

Ödeme ve elektronik para kuruluşlarına ait bildirim

Bu ortada TCMB’nin Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Data Paylaşım Servislerine Ait Bildiri’yi de Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bildiri ile ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarının faaliyetlerinin yürütülmesinde kullandıkları bilgi sistemlerinin idaresi ve yetkilendirilmiş bağımsız kontrol kuruluşları tarafından denetlenmesinin yanı sıra ödeme hizmeti sağlayıcılarının ödeme hizmetleri alanındaki data paylaşım servislerine ait tarz ve asılların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Kelam konusu düzenleme ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi de sunduğu ödeme hizmetleri ve elektronik para ihracıyla ilgili Bildiri kararlarına tabi tutuldu.

Bilgi sistemleri idaresinde temel alınacak prensipler ile ödeme hizmetlerinde kullanılan bilgi paylaşım servislerine ait kararların ayrıntılandırıldığı Bildirimde, hesap hizmeti sağlayıcılarının Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi tarafından kurulacak yapıya bağlanmasının önü açıldı.

Toplam 5 kısımdan oluşan bildirinin uygulamaya alınmasıyla “Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemlerinin İdaresine ve Kontrolüne Ait Tebliğ” de yürürlükten kaldırıldı.

En az 10 karakter gerekli