DOLAR 18,5983 0%
EURO 18,2293 0.22%
ALTIN 1.023,210,05
BITCOIN 371239-0,92%
İstanbul
19°

PARÇALI BULUTLU

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE


“Türkiye, kur dalgalanmasında seçkin bir örnek”

“Türkiye, kur dalgalanmasında seçkin bir örnek”

ABONE OL
2 Aralık 2021 07:45
“Türkiye, kur dalgalanmasında seçkin bir örnek”
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Yasemin SALİH

Türkiye’nin genç bilim insanlarını desteklemek ve görünür kılmak gayesiyle verilen Koç Üniversitesi Rahmi Koç Bilim Madalyası, altıncı sefer sahibini buldu. Koç Üniversitesi Mütevelli Heyet Lideri Prof. Dr. Işık Yalman, düzenlenen çevrimiçi merasimde bu yıl madalyanın Chicago Üniversitesi İktisat Bölümü’nde Ralph ve Mary Otis Isham Kürsüsü İktisat Profesörü olarak misyon yapan Ali Hortaçsu’ya verildiğini duyurdu.

Dedeleri Selanik yakınlarındaki Hortaç Dağı’ndan kente su indirdikleri için Hortaçsu soyadını alan, evvel İzmir akabinde da İstanbul’da ikamet eden bilim geçmişine sahip bir aileden geliyor Prof. Dr. Ali Hortaçsu. Robert Kolej’deki arkadaşlarının, “Her yıl periyodun birincisi olurdu” diye andığı ekonomistin, bilhassa piyasa talebinin algoritmasını ortaya koyan çalışmaları dünyaca ünlü.

Merasim sonrasında yaptığımız online röportajda, “Ekonomi merakım ortaokulda başlamıştı ancak mühendis anne-babanın oğlu olunca Stanford’da tercihimi elektrik mühendisliğinden yana kullandım. Sonra da mikroekonominin matematikle bağını keşfedince iki merakım bir ortaya gelmiş oldu” diyen Hortaçsu, mikroekonomiye mühendis gözlüğüyle bakmak Hortaçsu’yu piyasa datalarını algoritmaların yardımıyla modellemeye götüren değerli bir kapı açmış. Çalışmalarında piyasaların verimliliğinin deneysel yaklaşımlarla kıymetlendirilmesine odaklanan Hortaçsu, ferdi davranışların gerisinde yatan tercihleri ve teknoloji parametrelerini öngörmek üzere incelenen mikro düzeydeki ayrıntılı piyasa bilgilerini kullanıyor.

İktisattaki belirsizlik için biyologlara güveniyoruz

Prof. Dr. Ali Hortaçsu, koronavirüs nedeniyle küresel iktisatta yaşanan belirsizliklerin insanların beklentilerini etkilediğini vurguluyor. “İnsanlar belirsizlik içinde. Bunun nasıl sonuçlanacağını kestirmek çok değerli. Beklentilerin regüle edilmesinde devletlerin, siyasetçilerin çok büyük rolü var” diyen ünlü ekonomiste nazaran beklentiler yeterli yönetilmeli ki ülkenin kredibilitesi artsın. Medyaya da bu bahiste hakikat bilgileri aktarmak açısından sorumluluk düşüyor. Hortaçsu’ya nazaran küresel iktisattaki süreç büsbütün virüsün seyriyle ilgili. Virüsün yarattığı belirsizliğin makro ya da mikro olsun, kararları daima değiştirdiğini anlatan Hortaçsu, bunun da risk ortamı oluşturduğuna vurgu yapıyor. “Virüsle ilgili belirsizliğin sonuçlanması lazım. Bu iş de biyologlara, tıp beşerlerine düşüyor, onlara güvenmek gerek. İktisatta bunun yarattığı çarpıklık var. En büyük soru, şu anda gözlemlenen arz zincirindeki tıkanıklığın ne kadar gerçek olduğu? Herkes bunu merak ediyor” diyen iktisat profesörüne nazaran arz tıkanıklığından kaynaklanan fiyat artışlarının gerçekliği de sorgulanması gereken bir durum. Hortaçsu, “Arz tıkanıklığı süreksiz mi uzun vadeli mi olacak. Bundan kaynaklanan talep sıkışması ne kadar gerçek? Fiyat artışı duygusal mı? Bunların ayrıştırılması lazım. Bunun için de piyasadaki parametreler incelenmeli” diyor.

İktisatta yapay zeka kullanılmalı

Talebi iddia etmek, meçhullüğü direktörün değerli yollarından biri Hortaçsu’ya nazaran. Bunun yolunun da yapay zeka kaynaklı algoritmalardan yararlanmak olduğunu belirtiyor ödüllü ekonomist. Perakende bölümünün bu teknolojiyi güzel kullandığının altını çizen Prof. Dr. Hortaçsu, şöyle devam ediyor: “Neyin, hangi vakitlerde, ne kadar talep edileceğini kestirmek arz zincirinin verimli çalışmasını sağlıyor. Perakende ve nakliyecilik dallarında bu uygun kullanılınca verimli sonuçlar alınıyor. Ekonomik refahın kaynağı verimliliğin artması. Veri, bunun temelini sağlıyor. Amazon ile buna benzeri bir çalışma yaptık. Algoritmalar geliştirerek talep iddialarını güzelleştirdik. Daha çok veri ile daha âlâ iktisat siyasetleri geliştirilebilir.”

TÜRKİYE, NE KADAR DAHA GEVŞEYECEK?

Hortaçsu’nun Kayseri’de ABD’li meslektaşlarıyla yürüttüğü Asurluların ekonomik ömürleriyle ilgili modelleme araştırması, iktisat biliminde dünyaca ünlü çalışmalar ortasında gösteriliyor. Lakin Türkiye’ye uzun müddettir gelmediğini belirten Hortaçsu’nun bölgenin bugünkü iktisat iklimiyle ilgili yaptığı sıcak bir çalışma yok. Virüsün yarattığı belirsizlik ortamından Türkiye iktisadının de etkilendiğini söyleyen iktisat profesörü, “Bu, esasen başka ülkelerde görülen bir durum. Türkiye’yi ayrıştıran ise kurdaki dalgalanma. Türkiye öteki gelişmekte olan ülkeler ortasında kurdaki dalgalanma performansıyla seçkin bir örnek teşkil ediyor. Merkez Bankası’nın son kararlarında daha fazla faiz indirdiğini görüyoruz. Bu, daha fazla para basmak, yani para siyasetinde daha fazla gevşemek demek. Bunun daha ne kadar sürdürülebileceği değerli bir soru işareti” değerlendirmesini yapıyor.

En az 10 karakter gerekli